Streszczenie

William Harvey opisał układ krążenia w swojej książce wydanej w 1628 roku. Chińscy lekarze wiedzieli o kluczowej roli serca „zarządzającego naczyniami i pulsami” przynajmniej 1500 lat wcześniej. Dokładne badanie pulsu pozwoliło im na wgląd w funkcjonowanie ludzkiego ciała i zapewniło solidną podstawę dla diagnozy. Akupunktura, jako część Medycyny Chińskiej, silnie wpływa na serce i krążenie. Poniższy artykuł przedstawia skuteczność akupunktury w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu serca i nadciśnienia tętniczego. Omówione są w nim również fascynujące mechanizmy molekularne i neuronalne wpływu akupunktury na zwiększenie zaopatrzenia mięśnia sercowego w tlen, zwiększenie aktywności elektrycznej serca oraz regulację ciśnienia tętniczego krwi. 

Choroby serca stanowią istotny problem we współczesnych rozwiniętych społeczeństwach. Pomimo ciągłego rozwoju farmakoterapii jak również kardiologii inwazyjnej, ilość zachorowań systematycznie rośnie, co po części jest związane z kompleksową etiologią tych chorób, w której niebagatelną rolę odgrywa styl życia, jakość diety, ilość snu, czy aktywności fizycznej.

Nie może więc dziwić, że pacjenci coraz częściej sięgają po sposoby leczenia nie mieszczące się w głównym nurcie medycyny zachodniej, które postrzegają jako bardziej kompleksowe, obejmujące zmiany w rozmaitych aspektach funkcjonowania. Wśród tych metod od wielu lat znajduje się akupunktura.

W początkowym okresie badań nad akupunkturą najwięcej uwagi poświęcano jej skuteczności i mechanizmom działania w leczeniu różnych rodzajów bólu. Tym niemniej, przez ostatnich kilkanaście lat, różne zespoły naukowców intensywnie badały wpływ akupunktury na funkcje układu sercowo-naczyniowego. W ostatnim czasie badacze ci opublikowali wiele artykułów podsumowujących wyniki ich eksperymentów. Dodatkowo ciągle trwa proces wypracowywania jak najlepszych protokołów badań klinicznych, które byłoby możliwie wolne od zakłóceń, a jednocześnie oddawały realne sytuacje terapeutyczne. Kilka wydrukowanych ostatnio metaanaliz dotychczasowych wyników badań daje nadzieję na znalezienie odpowiedniej metodologii badań, a także wskazuje bez wątpienia na istotną rolę akupunktury w leczeniu chorób serca i układu krążenia.

Współczesna nauka nie tylko potwierdza, że akupunktura jest skuteczną metodą terapeutyczną, ale także pozwala zrozumieć molekularne, neuro-endokrynne mechanizmy jej efektywności.