Stwardnienie zanikowe boczne, opisane po raz pierwszy przez francuskiego neurologa Jean Martina Charcota w 1869 roku, jest nieuleczalną, neurodegeneracyjną chorobą prowadząca do niszczenia komórek nerwowych. Jej etiologia nie jest do końca poznana i chociaż nie jest to prawdopodobnie choroba autoimmunologiczna, procesy zapalne biorą udział w jej rozwoju. Część tych procesów dotyczy układu oddechowego, co daje możliwość badania u chorych przeciwzapalnego działania akupunktury w obrębie oskrzeli i płuc.

W 2013 roku opublikowano wyniki pilotażowego badania koreańskich lekarzy, dotyczącego wpływu akupunktury wykonywanej według tradycyjnej koreańskiej szkoły Sa-Am, na funkcje układu oddechowego u 18 pacjentów kliniki leczenia stwardnienia zanikowego bocznego Uniwersytetu Wonkwang(źródło)8. Akupunktura spowodowała u tych pacjentów znamienne statystycznie zwolnienie akcji serca, jak również poprawą saturacji (SpO2) . Pozostałe parametry oddechowe poprawiły się, choć nieznacznie. Autorzy konkludują, że akupunktura poprawia funkcję płuc, bardziej fazę wdechu niż wydechu, a także wpływa na współczulną część autonomicznego układu nerwowego i akcję serca.

Modele zwierzęce stwardnienia zanikowego bocznego mogą służyć do badania wpływu różnych terapii na stan zapalny w obrębie układu oddechowego. Doskonale zaprojektowany eksperyment koreańskich badaczy dostarcza niezwykle interesujących dowodów na przeciwzapalne działanie akupunktury(źródło)9. Okazało się, że akupunktura spowodowała zmniejszenie ekspresji białek związanych z zapaleniem, takich jak TNF-α , IL-6, pNF-κB i  Iba-1. Dodatkowo pod wpływem akupunktury podniosły się poziomy aktywowanej pAKT i pERK. Co więcej, wynikiem stosowania akupunktury była naprawa zniszczonych komórek nabłonka w oskrzelikach.

TNF-α jest cytokiną związaną z procesem zapalnym, wytwarzaną przez aktywne makrofagi w odpowiedzi na obecność patogenów, lub inne uszkadzające bodźce. W opisywanym badaniu, u myszy transgenicznych jego poziom wzrósł 4,63 raza, a następnie w odpowiedzi na stosowane leczenie akupunkturą zmalał o 72,56% do poziomu badanego u normalnych myszy. 

Białko Iba-1 jest markerem aktywnych makrofagów. U myszy transgenicznych jego poziom wzrósł o 1,69 raza, a następnie, pod wpływem akupunktury zmniejszył się o 45,76% powracając do wartości normalnych. 

Interleukina 6 (Il-6) jest kolejną cytokiną silnie pobudzającą reakcje zapalne, produkowaną przez aktywne monocyty, makrofagi i komórki śródbłonka. Pod wpływem akupunktury jej ekspresja w płucach transgenicznych myszy zmniejsza się o 49,34%. Podobny efekt uzyskano też w przypadku białka NF-κB, którego poziom został zredukowany o 41,46% w wyniku zastosowania akupunktury. Białko to mediuje w procesie transkrypcji wielu genów związanych z procesem zapalnym, w tym genów dla produkcji TNF-α i IL-6. 

Akupunktura skutkowała również konkretnymi zmianami morfologicznymi w tkance płuc transgenicznych myszy. Po leczeniu zaobserwowano procesy naprawcze w obrębie komórek nabłonka oskrzelików, a także wycofanie się z naczyń płucnych komórek zapalnych, które poprzednio infiltrowały płuca. 

pAKT, czyli fosforylowana forma kinazy białkowej B jest zaangazowana w wiele procesów związanych z przeżyciem różnych rodzajów komórek. pERK to kinaza wewnątrzkomórkowa, związana z wieloma funkcjami biologicznymi komórki, takimi jak proliferacja, różnicowanie, migracja czy apoptoza. Aktywne formy AKT i ERK są translokowane do jądra komórkowego, gdzie poprzez fosforylację odpowiednich czynników transkrypcji regulują ekspresję specyficznych genów odpowiedzialnych za przeżycie komórek. Poziom obu kinaz w komórkach tkanki płucnej transgenicznych myszy wzrósł pod wpływem akupunktury, w przypadku pERK wzrost był 67 krotny. 

Opisane powyżej badanie jest dowodem na kompleksowe działanie akupunktury i ważnym argumentem w dyskusji o metodologii przyszłych badań. Okazuje się, że w przeciwieństwie do chemicznych leków, które zwykle działają w jednym, konkretnym miejscu, akupunktura ma działanie wielotorowe, wpływa na różne etapy danego procesu, w tym przypadku zapalenia. Akupunktura hamuje różne węzły na drodze rozwoju reakcji zapalnej, od poziomu subkomórkowego do tkankowego, wspierając jednocześnie rozwój reakcji przeciwzapalnej, działając cytoprotekcyjnie i inicjując procesy naprawcze w obrębie tkanki. 

BIBLIOGRAFIA

1 McCarney RW, Brinkhaus B, Lasserson TJ, Linde K. “Acupuncture for chronic asthma”. Cochrane Database of Systematic Reviews 2009, Issue 3. Art. No.: CD000008. DOI: 10.1002/14651858.CD000008.pub2.

2 Shen FY, Lee MS, Jung SK. “Effectiveness of pharmacopuncture for asthma: a systematic review and meta-analysis.” Evid Based Complement Alternat Med. 2011; 2011: 678176

3 Karlson G, Bennicke P. “Acupuncture in asthmatic children: a prospective, randomized, controlled clinical trial of efficacy.” Altern Ther Health Med. 2013 Jul-Aug;19(4):13-9.

4 Zhang J, Li X, Xu J, Ernst E. “Laser acupuncture for the treatment of asthma in children: a systematic review of randomized controlled trials.” J Asthma. 2012 Sep;49(7):773-7

5 Elseify MY, Mohammed NH, Alsharkawy AA, Elseoudy ME. “Laser acupuncture in treatment of childhood bronchial asthma.” J Complement Integr Med. 2013 Jul 9;10.

6 Reinhold T, Brinkhaus B, Willich SN, Witt C “Acupuncture in Patients Suffering from Allergic Asthma: Is It Worth Additional Costs?” J Altern Complement Med. 2013 Nov 20

7 Yang YQ, Chen HP, Wang Y, Yin LM, Xu YD, Ran J. “Considerations for use of acupuncture as supplemental therapy for patients with allergic asthma.” Clin Rev Allergy Immunol. 2013 Jun;44(3):254-61

8 Sangmi Lee, Sungchul Kim “The Effects of Sa-Am Acupuncture Treatment on Respiratory Physiology Parameters in Amyotrophic Lateral Sclerosis Patients: A Pilot Study” Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, vol. 2013, Article ID 506317, 7 pages, 2013. doi:10.1155/2013/50631

9 Jiang JH, Yang EJ, Baek MG, Kim SH, Lee SM, Choi SM. “Anti-Inflammatory Effects of Electroacupuncture in the Respiratory System of a Symptomatic Amyotrophic Lateral Sclerosis Animal Model” Neurodegener Dis. 2011;8(6):504-14. doi: 10.1159/000327911. Epub 2011 Aug 18

10 Geng WY, Liu ZB, Song NN, Geng WY, Zhang GH, Jin WZ, Li L, Cao YX, Zhu DN, Shen LL “Effects of electroacupuncture at Zusanli (ST36) on inflammatory cytokines in a rat model of smoke-induced chronic obstructive pulmonary disease.” J Integr Med. 2013 May;11(3):213-9.

11 Deng GE, Rausch SM, Jones LW, Gulati A, Kumar NB, Greenlee H, Pietanza MC, Cassileth BR. “Complementary therapies and integrative medicine in lung cancer: diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: American College of Chest Physicians evidence-based clinical practice guidelines”. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e420S-36S.

12 Kasymjanova G, Grossman M, Tran T, Jagoe RT, Cohen V, Pepe C, Small D, Agulnik J. “The potential role for acupuncture in treating symptoms in patients with lung cancer: an observational longitudinal study.” Curr Oncol. 2013 Jun;20(3):152-7

13 Passalacqua G, Bousquet PJ, Carlsen KH, Kemp J, Lockey RF, Niggemann B, Pawankar R, Price D, Bousquet J. “ARIA update: I–Systematic review of complementary and alternative medicine for rhinitis and asthma.” J Allergy Clin Immunol. 2006 May;117(5):1054-62.

14 Xiao L, Li B, Du YH, Xiong J, Gao X “Systematic evaluation of the randomized controlled trials about acupuncture and moxibustion treatment of allergic rhinitis”. Zhongguo Zhen Jiu. 2009 Jun;29(6):512-6. – artykuł w języku chińskim

15 Choi S-M, Park J-E, Li S-S, Jung H, Zi M, Kim T-H, Jung S, Kim A, Shin M, Sul J-U, Hong Z, Jiping Z, Lee S, Liyun H, Kang K, Baoyan L. “A multicenter, randomized, controlled trial testing the effects of acupuncture on allergic rhinitis.” Allergy 2013; 68: 365–374.

16 B. Brinkhaus, C. M. Witt, S. Jena, B. Liecker, K. Wegscheider, and S.N.Willich, “Acupuncture in patients with allergic rhinitis: a pragmatic randomized trial,” Annals of Allergy, Asthma and Immunology, vol. 101, no. 5, pp. 535–543, 2008.

17 Brinkhaus B, Ortiz M, Witt CM, Roll S, Linde K, Pfab F, Niggemann B, Hummelsberger J, Treszl A, Ring J, Zuberbier T, Wegscheider K, Willich SN. “Acupuncture in patients with seasonal allergic rhinitis: a randomized trial.” Ann Intern Med. 2013 Feb 19;158(4):225-34.

18 Shiue HS, Lee YS, Tsai CN, Hsueh YM, Sheu JR, Chang HH “DNA microarray analysis of the effect on inflammation in patients treated with acupuncture for allergic rhinitis.” J Altern Complement Med. 2008 Jul;14(6):689-98.

19 Shiue HS, Lee YS, Tsai CN, Hsueh YM, Sheu JR, Chang HH. “Gene expression profile of patients with phadiatop-positive and -negative allergic rhinitis treated with acupuncture” J Altern Complement Med. 2010 Jan;16(1):59-68

20 John L. McDonald, Allan W. Cripps, Peter K. Smith, Caroline A. Smith, Charlie C. Xue, and Brenda Golianu, “The Anti-Inflammatory Effects of Acupuncture and Their Relevance to Allergic Rhinitis: A Narrative Review and Proposed Model,” Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, vol. 2013, Article ID 591796, 12 pages, 2013. doi:10.1155/2013/591796

21 Jung D, Lee S, Hong S. “Effects of acupuncture and moxibustion in a mouse model of allergic rhinitis.” Otolaryngol Head Neck Surg. 2012 Jan;146(1):19-25

22 Reinhold T, Roll S, Willich SN, Ortiz M, Witt CM, Brinkhaus B. “Cost-effectiveness for acupuncture in seasonal allergic rhinitis: economic results of the ACUSAR trial.” Ann Allergy Asthma Immunol. 2013 Jul;111(1):56-63

23 Zhang CS, Yang AW, Zhang AL, Fu WB, Thien FU, Lewith G, Xue CC. “Ear-acupressure for allergic rhinitis: a systematic review” Clin Otolaryngol. 2010 Feb;35(1):6-12

O AUTORZE