W opublikowanym niedawno raporcie naukowcy pracujący w Bazie Cochrane uznali, że ilość wysokiej jakości randomizowanych badań klinicznych opisujących terapeutyczny wpływ akupunktury na ciśnienie śródgałkowe jest aktualnie zbyt mała by móc wyciągać wiążące wnioski(źródło)1. Do swojej analizy włączyli oni tylko jedno badanie, które dotyczyło akupresury ucha(źródło)2. Wyniki tego badania są interesujące. Okazuje się, że zarówno po zabiegach, jak i po 8 tygodniach od zakończenia terapii w grupie badanej znamiennie zredukowane zostało ciśnienie śródgałkowe, równocześnie znamiennie poprawił się visus, czyli miara ostrości widzenia oka. Najlepszą poprawę uzyskano w 2-3 tygodniu po serii zabiegów, wtedy też uzyskano znamienność statystyczną pomiędzy grupami.

Wstępne doniesienie o skuteczności akupunktury w redukcji ciśnienia śródgałkowego i poprawie widzenia opublikowali również japońscy badacze(źródło)3. U jedenastu pacjentów z jaskrą 10 zabiegów akupunktury (2x w tygodniu przez 5 tygodni) skutkowało znamiennym obniżeniem ciśnienia śródgałkowego i mar ostrości widzenia oka. 

Proponowane są różne wyjaśnienia mechanizmów redukcji ciśnienia śródgałkowego przez akupunkturę. W 2011 roku opublikowano wyniki eksperymentu dowodzącego, że akupunktura poprawia krążenie pozagałkowe i obniża ciśnienie w gałce ocznej u pacjentów chorujących na jaskrę z otwartym kątem przesączania(źródło)4. Należy jednak podkreślić, że podobnie jak w przypadku poprzedniego badania, grupa badana była niewielka – tylko 11 pacjentów. 

Ten sam zespół za pomocą nieinwazyjnego badania USG z użyciem kolorowego Dopplera (CDI) opisał dokładnie zmiany hemodynamiczne zachodzące w tętnicy krezkowej górnej, tętnicach obwodowych oraz tętnicach pozagałkowych pod wpływem akupunktury w punktach Liv-3 i ST-36(źródło)5. U pacjentów cierpiących z powodu jaskry z otwartym kątem przesączania akupunktura skutkowała znaczącym zmniejszeniem oporu naczyniowego w tętnicy środkowej siatkówki i tętnicach rzęskowych tylnych krótkich.  

W badaniu na szczurach z użyciem eletroretinografii, czyli badania zmian potencjału czynnościowego siatkówki, dowiedziono również neuroprotekcyjnego działania elektroakupunktury, która prowadziła do zachowania funkcji siatkówki u zwierząt z wywołaną jaskrą(źródło)6.

POZIOM DOWODÓW
Poziom dowodów
BIBLIOGRAFIA

1 Law SK, Li T „Acupuncture for glaucoma” Cochrane Database Syst Rev. 2013 May 31;5:CD006030. doi: 10.1002/14651858.CD006030.pub3

2 Her JS, Liu PL, Cheng NC, Hung HC, Huang PH, Chen YL, Lin CP, Lee CH, Chiu CC, Yu JS, Wang HS, Lee YJ, Shen JL, Chen WC, Chen YH “Intraocular pressure-lowering effect of auricular acupressure in patients with glaucoma: a prospective, single-blinded, randomized controlled trial.” J Altern Complement Med. 2010 Nov;16(11):1177-84. doi: 10.1089/acm.2010.0020.

3 Kurusu M, Watanabe K, Nakazawa T, Seki T, Arai H, Sasaki H, Fuse N, Tamai M “Acupuncture for patients with glaucoma.” Explore (NY). 2005 Sep;1(5):372-6

4 Takayama S, Seki T, Nakazawa T, Aizawa N, Takahashi S, Watanabe M, Izumi M, Kaneko S, Kamiya T, Matsuda A, Kikuchi A, Yambe T, Yoshizawa M, Nitta S, Yaegashi N. Short-term effects of acupuncture on open-angle glaucoma in retrobulbar circulation: additional therapy to standard medication.” Evid Based Complement Alternat Med. 2011;2011:157090. doi: 10.1155/2011/157090. Epub 2011 Mar 7

5 Takayama S, Watanabe M, Kusuyama H, Nagase S, Seki T, Nakazawa T, Yaegashi N. „Evaluation of the effects of acupuncture on blood flow in humans with ultrasound color Doppler imaging.” Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:513638. doi: 10.1155/2012/513638. Epub 2012 Jun 21.

6 Chan HH, Leung MC, So KF. “Electroacupuncture provides a new approach to neuroprotection in rats with induced glaucoma.” J Altern Complement Med. 2005 Apr;11(2):315-22.

O AUTORZE