Choroba niedokrwienna serca jest wynikiem przewlekłego niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen. Jest to stan potencjalnie zagrażający życiu, w swoim rozwoju prowadzący do zawału mięśnia sercowego. Ze względu na styl życia i dietę dominującą w krajach rozwiniętych, w tym w Polsce, zachorowalność w społeczeństwach systematycznie wzrasta, coraz częściej dotykając ludzi młodych i kobiety. Ze względu na wielowątkową etiologię, istotnie związaną ze stylem życia chorych.

Dlatego wielu pacjentów poszukuje alternatywnych, lub komplementarnych sposobów jej leczenia.

Skuteczność akupunktury w leczeniu objawów choroby niedokrwiennej serca w postaci dusznicy została udowodniona ponad wszelką wątpliwość. Niedawno, w grudniu 2012 roku, opublikowano metaanalizę, w której ujęto wyniki 16 randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych(źródło)1 Autorzy we wnioskach stwierdzają, że akupunktura stosowana jako metoda uzupełniająca farmakoterapię, jest znamiennie skuteczniejsza od stosowania samych leków zarówno w łagodzeniu objawów dusznicy, jak również w poprawie obiektywnych wskaźników, jak zapis EKG.

Co więcej, akupunktura jako samodzielna metoda leczenia dusznicy, również wykazuje znamiennie większą skuteczność niż leki, aczkolwiek ulga odczuwana jest nieco później, co może wskazywać, że akupunktura nie powinna być stosowana w leczeniu ostrego zawału mięśnia sercowego.

Ostatnie stwierdzenie stoi w sprzeczności z udowodnionymi skutkami działania akupunktury w trakcie ostrego zawału. Podczas badań, których wyniki opublikowano już pod koniec lat 80 wykazano bowiem, że akupunktura poprawia mikrokrążenie i funkcje lewej komory serca podczas zawału(źródło)2,(źródło)3

POZIOM DOWODÓW
Poziom dowodów

„Akupunktura stosowana samodzielnie jest skuteczniejsza od farmakoterapii (Nitraty) w leczeniu objawów dusznicy bolesnej” 
aczkolwiek ulga jest odczuwana nieco później niż w przypadku leków

„Akupunktura dodana do farmakoterapii jest znamiennie skuteczniejsza od stosowania samych leków zarówno w łagodzeniu objawów dusznicy, jak również w poprawie obiektywnych wskaźników, jak zapis EKG”

Zmniejszanie niedotlenienia - mechanizmy

Dusznica bolesna jest wynikiem niedotlenienia mięśnia sercowego. Terapeutyczne działanie akupunktury w jej leczeniu polega głównie na zmniejszeniu niedotlenienia. Akupunktura wykazuje kompleksowe działanie na organizm człowieka, więc efekt ten  odbywa się na drodze różnych mechanizmów.

W badaniach na modelach zwierzęcych udowodniono, że akupunktura zwalnia akcję serca(źródło)4. Działanie to połączone jest ze zmniejszeniem ciśnienia tętniczego krwi i zmniejszeniem obciążenia następczego lewej komory serca(źródło)5. Co więcej, akupunktura powoduje redystrybucję krwi w naczyniach wieńcowych(źródło)6, wydzielenie β-endorfin w mięśniu sercowym(źródło)7, rozszerzenie się naczyń wieńcowych i zwiększenie krążenia obocznego w systemie wieńcowym(źródło)8.

Akupunktura zmniejsza niedotlenienie serca:

  • zwalnia akcję serca
  • obniża ciśnienie tętnicze krwi i zmniejsza obciążenie następcze lewej komory
  • poprawia krążenie wieńcowe (rozszerza naczynia i poprawia krążenie oboczne)
  • zwiększa wydzielanie β-endorfin w sercu
BIBLIOGRAFIA

1 Chen J, Ren Y, Tang Y, Li Z, Liang F. „Acupuncture therapy for angina pectoris: a systematic review” J Tradit Chin Med. 2012 Dec;32(4):494-501

2 Zhu BJ, Bi L, Liang SY, Pang L, Wang SL, Liu JF, Jiang AP, Li CJ, Ye ZJ, Yang: „Effect of acupuncture on left ventricular function, microcirculation, blood rheology and cyclic nucleotides in patients with acute myocardial infarction”. J Tradit Chin Med 1989; 9:63-68.

3 Li CJ, Bi LG, Zhu BJ, Qi MZ, Zhao CX, Xu YF, Yao ZL, Lu ZS, Sun SM, Dong H, et al: „Effects of acupuncture on left ventricular function, microcirculation, cAMP and cGMP of acute myocardial infarction patients”. J Tradit Chin Med 1986; 6:157-161.

4 Uchida S, Kagitani F, Hotta H. „Neural mechanisms of reflex inhibition of heart rate elicited by acupuncture-like stimulation in anesthetized rats”. Auton Neurosci. 2010 Oct 28;157(1-2):18-23

5 Tsung O. Cheng (2013). „Acupuncture in Cardiology”, w „Acupuncture in Modern Medicine”, Dr. Lucy L Chen (Ed.), ISBN: 978-953-51-1020-0, InTech, DOI: 10.5772/55252. Available from: http://www.intechopen.com/books/acupuncture-in-modern-medicine/acupuncture-in-cardiology

6 Mannheimer C, Eliasson T, Augustinsson L-E, Blomstrand C, Emanuelsson H, Larsson S, Norrsell H, Hjalmarsson A: „Electrical stimulation versus coronary artery bypass surgery in severe angina pectoris. The ESBY study.” Circulation 1998; 97:1157-1163.

7 Kurono Y, Egawa M, Yano T, Shimoo K: „The effect of acupuncture on the coronary arteries as evaluated by coronary angiography: a preliminary report”. Am J Chin Med 2002; 30:387-396

8 Tsung O. Cheng (2013). „Acupuncture in Cardiology”, w „Acupuncture in Modern Medicine”, Dr. Lucy L Chen (Ed.), ISBN: 978-953-51-1020-0, InTech, DOI: 10.5772/55252. Available from: http://www.intechopen.com/books/acupuncture-in-modern-medicine/acupuncture-in-cardiology

O AUTORZE