Kseroftalmia, nazywana też zespołem suchego oka, występuje w sytuacji gdy gruczoły łzowe nie produkują wystarczającej ilości łez. Leczenie proponowane przez medycynę głównego nurtu ogranicza się często do podawania sztucznych łez, a zatem do łagodzenia objawu. W przypadkach, kiedy przyczyną zaburzenia jest niedobór witaminy A stosuje się jej suplementację. Kiedy choroba doprowadzi już do owrzodzeń rogówki, konieczna jest interwencja operacyjna. Wobec powyższego pacjenci stosunkowo często szukając pomocy zwracają się w stronę terapii komplementarnych i alternatywnych, wśród których akupunktura zajmuje poczesne miejsce ze względu na swoją skuteczność.

W 2011 roku podsumowano ówczesny stan badań nad skutecznością akupunktury w leczeniu zespołu suchego oka(źródło)1. Do przeglądu zakwalifikowano sześć randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych. Pomimo obecności wśród Autorów znanego przeciwnika akupunktury, Edzarda Ernst, na podstawie przedstawionych danych musiano przyznać, że:

  1. Akupunktura znamiennie lepiej niż stosowanie sztucznych łez poprawia:
    • czas rozpadu filmu łzowego (czas do wystąpienia suchych miejsc na rogówce po mrugnięciu)

    • wynik testu Schirmera (wskazującego na wydzielanie łez)

    • obszar wybarwienia rogówki fluoresceiną

  2. Istnieją rozbieżne dowody na temat skuteczności akupunktury dodanej do stosowania sztucznych łez, aczkolwiek większość badań wskazuje na zmniejszenie częstości stosowania sztucznych łez.

Oczywiście Autorzy opisali wiele zastrzeżeń do badań, co pozwoliło im zakończyć przegląd stwierdzeniem o jedynie ograniczonych dowodach na skuteczność akupunktury i konieczności dalszych badań.

Już po wydrukowaniu omówionego przeglądu opublikowano wyniki dużego, wieloośrodkowego randomizowanego badania klinicznego porównującego skuteczność akupunktury i stosowania sztucznych łez w leczeniu zespołu suchego oka(źródło)2. Akupunktura okazała się być równie skuteczna jak leczenie standardowe. Co więcej pozytywny efekt akupunktury utrzymywał się osiem tygodni po zakończeniu terapii. Również czas rozpadu filmu łzowego był znamiennie dłuższy po terapii w grupie leczonej akupunkturą. 

POZIOM DOWODÓW
Poziom dowodów
BIBLIOGRAFIA

1 Lee MS, Shin BC, Choi TY, Ernst E. “Acupuncture for treating dry eye: a systematic review.” Acta Ophthalmol. 2011 Mar;89(2):101-6. doi: 10.1111/j.1755-3768.2009.01855.x.

2 Kim TH, Kang JW, Kim KH, Kang KW, Shin MS, Jung SY, Kim AR, Jung HJ, Choi JB, Hong KE, Lee SD, Choi SM. “Acupuncture for the treatment of dry eye: a multicenter randomised controlled trial with active comparison intervention (artificial teardrops)”  PLoS One. 2012;7(5):e36638. doi:0.1371/journal.pone.0036638.  Epub 2012 May 17.

O AUTORZE